Onze tropenjaren zijn voorbij (en het was écht niet alleen maar zonneschijn en palmbomen)

Eind 2024 voel ik het: de tropenjaren zijn voorbij. Een periode die (ondanks de term) niets te maken heeft met een stralende zon, een hagelwit strand en een zorgeloos bestaan. Het is de officiële term voor de eerste jaren van het ouderschap - en wat wás het een rit. Verre van een zorgeloos bestaan, kan ik je vertellen, maar wel een hele leerzame. Vol met stralende momenten, maar ook met behoorlijke tegenwind. Gelukkig maar, want echt: wat zijn we er als gezin door gegroeid. Ik neem je mee in onze persoonlijke ‘reis’. De ‘reis’ van mijn man, drie fantastische kinderen en mij.

Bijzonder zware jaren Bijzondere en zware jaren

Het gevoel dat de tropenjaren voorbij zijn, zonder dat ik per se doorhad dat we er middenin zaten: het is best een gekke gewaarwording. Wat ik ook gek vind, is de term in zijn algemeenheid. ‘Tropenjaren’ doet vermoeden dat je jarenlang lekker op een spreekwoordelijk strand ligt te chillen. Met een kokosnoot in je hand, de hoofdrol spelend in een zorgeloos bestaan. Slaan we de Dikke van Dale erop na, dan wordt de term als volgt omschreven: ‘bijzonder zwaar, slopend jaar’. Wat mij betreft mogen we die term aanhouden, maar wél in een iets andere volgorde én met toevoeging. ‘Bijzondere, maar soms ook slopende jaren. Vol met groei- en leermomenten.’ Het zijn namelijk de jaren waarin je als ouder gemiddeld het meeste slaapgebrek ervaart en je fysiek en mentaal de zwaarste uitdagingen voor je kiezen krijgt. Maar… erop terugkijkend valt er ook veel positiefs uit te halen. Want waar de zwaarste momenten liggen, ligt ook de grootste groei. Dikke van Dale, zullen we de definitie iets veelzijdiger samenvatten?

“Hoé hebben we dit gedaan?”

Als ik terugblik op onze tropenjaren, vraag ik me wel eens af hoe we dit allemaal gedaan hebben. Ik vond de overgang van nul naar één kind zo intens. Ik was al blij als ik überhaupt onder de douche was gesprongen, ik was immers vooral (lees: altijd) druk met de baby. En ohja: vergeet werk niet, want ook dat liep gewoon door. Op dat moment werkte ik nog in loondienst en had ik minder bewegingsvrijheid ten opzichte van nu. Inmiddels ben ik eigen ‘baas’ en heb ik meer ruimte om mijn eigen ritme en invulling te bepalen. Iets wat, kan ik achteraf gezien zeggen, ons onwijs heeft geholpen. Over die helpende zaken straks meer, eerst terug naar die zorgeloze tropenjaren (grapje natuurlijk ;-)). Toen onze tweede werd geboren, vroeg ik me opeens af wat ik toch zo pittig vond aan het hebben van één kind. Want: de wereld met twee kinderen is weer compleet anders. Het is opnieuw zoeken naar de juiste balans. Wat wel en niet werkt, is namelijk per kind weer anders (iets met uniek zijn) - en ook de nieuwe gezinssamenstelling vraagt om andere te zetten stappen. Toen ons derde en laatste kind werd geboren, ervaarde ik de overgang juist als minder heftig. Een beetje alsof ik het moederschap meer ‘eigen’ had weten te maken. Alsof het me natuurlijker afging. Snap je wat ik bedoel?

Alles zelf willen doen (egoïstisch, niet?)

Als ik dieper inzoom op die eerste jaren als ouders, voel ik een enorme groei in hoe ik dingen zelf aanpak - maar ook hoe mijn man en ik sámen dingen aanpakken. Met name dat woordje ‘samen’ is een belangrijke in dit verhaal. Voorheen had ik namelijk het gevoel dat ik het allemaal zelf moest doen, dat ik er alleen voor stond. Wat blijkt? Ik sprak dit gevoel niet uit, waardoor Bas, mijn man, niet wist dat dit gevoel speelde. Ik bleef alles op mijn eigen manier doen, zonder het gesprek hierover open te breken (of veel te laat). Ook gunde ik mezelf geen tijd voor mezelf en draaide álles om onze kinderen. Nu weet ik dat juist die zelfzorg heel erg van invloed is op hoe ik er voor de kinderen kan zijn. Het hangt allemaal met elkaar samen. Tijd voor jezelf is niet egoïstisch, het is goed voor het grotere geheel. Kijken we naar Bas, dan verlangde hij op zijn manier veel te veel van zichzelf. Zo vond hij dat ik het allemaal veel beter kon, waardoor hij zichzelf overbodig voelde. Dingen juist niet deed, bang om het fout te doen. Een treffend voorbeeld is het ‘simpel’ klaarmaken van de broodtrommel, waaronder een diepe onzekerheid schuilde.

Persoonlijke én gezamenlijke groei

Het zijn niet zozeer specifieke momenten die onze ‘reis’ samenvatten, het is eerder een geleidelijk groeiproces. Wel heb ik het idee dat we de laatste vijf jaren de grootste stappen hebben gezet. Ik denk omdat deze periode de relatie van Bas en mij het meest raakte - en hier voor ons de grootste uitdagingen lagen. En je weet het: waar de grootste uitdagingen liggen, ligt ook je grootste groei. We hebben elkaar op een nog dieper niveau leren kennen en weten beter van onszelf én elkaar waar onze behoeften liggen en wat onze diepere gevoelens zijn. Ja, ik spreek mijn gevoelens en behoeften sneller uit (omdat ik ze ook sneller (h)erken) - en Bas spreekt mijn persoonlijke liefdestaal beter dan voorheen. Dat zit hem voor mij niet alleen in diepgaande gesprekken, maar ook in een simpele aanraking op het juiste moment. Zo’n ankerpunt dat ik voel dat ik gezien word, dat ik rustig aan mag doen. Of zo’n blik die zegt ‘I’ve got your back’. Lang verhaal kort: vroeger was het meer hij tegen ik, vandaag is het veel meer wij tegen het probleem. Waarbij het probleem overigens niet de kinderen is, maar de specifieke situatie.

Meer zelfstandigheid, ruimte, rust, zelfliefde en… slaap

Hoe ik merk dat die tropenjaren achter ons liggen? Door die persoonlijke en gezamenlijke groei dus, maar natuurlijk ook omdat de kinderen ouder en zelfstandiger zijn. Zo kunnen de oudste kinderen prima een momentje alleen thuis blijven - en de jongste ook met broer en zus. Daardoor kan ik weer dat momentje voor mezelf pakken, zonder dat de hele kroost mee moet. Yep: rust en ruimte dus. Daarover gesproken: ik voel ook meer ruimte om een oppas in te schakelen (doei, schuldgevoel!), waardoor er meer ruimte ontstaat voor mijn eigen behoeften en verlangens. Kijken we naar de relatie, dan kan ik met een glimlach zeggen dat deze meer aandacht krijgt. Onze wereld werd vooral praktisch (wat moet er gebeuren?), terwijl we nu weer oog voor elkaar hebben (waar hebben we behoefte aan?). Daarbovenop komt dat ik zelf een stuk relaxter ben geworden, omdat ik me persoonlijk heel bewust blijf ontwikkelen. Ook merk ik dat ik weer wat verder ben in het leven, waardoor ik meer kan loslaten wat minder belangrijk is voor me. Enne, een héle belangrijke: ik slaap beter! Ongelofelijk wat een goede nachtrust met een mens kan doen. On-mis-baar.

Wat ons hielp en helpt

• Netwerkliefde
  Steun van familie en vrienden. Je hoeft niet alles zelf te dragen. De praktische zaken niet, maar zeer zeker ook niet de emotionele. Liefde = delen.
• Basis van liefde en vertrouwen
  Hoe moeilijk een periode ook is, heb vertrouwen dat het weer voorbij gaat. Niets is namelijk voor altijd, dit ook niet. Pak door met hoop, liefde - en elkaar.
• Commitment (met hulp)
  Hulp vragen is niet makkelijk. Het bevestigt namelijk dat er iets moet veranderen. Toch ligt daar de échte groei. Zo gingen wij door twee forse huwelijkscrisissen, terwijl we nu weer over de toekomst dromen. Een groot cadeau? Relatietherapie.
• Wisseling van de wacht
  Kom ik weer: slaap is heilig. Zo sliepen wij af en toe apart, om aan onze slaapuren te komen. Niet sexy, wél met leukere ouders als resultaat. En fijnere partners, dat ook.
• Werk aan je werk
  Daarmee bedoel ik: niet harder werken, maar bewuste keuzes maken. Toen kind #3 negen maanden was, ben ik voor mezelf begonnen. Lees: meer bewegingsruimte.
• Persoonlijke keuzes bewaken
  Je hoeft niet naar élke verjaardag - en ook niet áltijd ‘aan’ te staan. Corona heeft bij ons voor meer rust in de agenda gezorgd. Bewaar je energie voor belangrijke zaken.

Niet jij of ik, maar wij sámen

Tot slot wil ik het laatste punt apart behandelen: elkaar opvangen als ouders. Ja, dat is dus onder andere elkaar helpen bij het halen van slaapuren, maar gaat natuurlijk veel verder dan dat. Het gaat om het sámen durven doen, het gesprek met elkaar aangaan, weten waar behoeften liggen - en wat de ander voelt. Daar ligt een hele grote verantwoordelijkheid bij jezelf. Jij moet namelijk eerst naar binnen keren, voelen wat je voelt, dat herkennen en er bewust bij durven stil te staan. Als je dat kan, is het ook aan jezelf om dit gesprek aan te gaan met je partner. Iemand kan niet ruiken wat je voelt of denkt, daar heb je toch echt elkaar (= communicatie) voor nodig. Dat geldt natuurlijk ook voor je partner, die dezelfde innerlijke route moet afleggen. Het gaat erom dat je bij elkaar kunt zien waar je vastloopt, zodat je er op een natuurlijke manier in kan bijspringen. Situaties - kom ik weer - met elkaar oppakt. Dat je samen de verantwoordelijkheid van het ouderschap draagt, waarbij je goed kijkt waar ieders krachten en uitdagingen liggen. Op praktisch én emotioneel niveau.

Palmbomen, zandstranden, zware stormen en gladde paden

Onze tropenjaren: wat waren ze rijk. Palmbomen en zandstranden kwamen voorbij, maar ook zware stormen en gevaarlijke gladde paden. Hoe mooi is het dat we als ouders, maar ook als partners, zo ontzettend naar elkaar toegegroeid zijn? Dat betekent niet dat we opeens alles ‘perfect’ doen, verre van zelfs. We hebben nog steeds onze eigen uitdagingen, lopen nog steeds tegen lastige situaties aan en kunnen ons nog steeds machteloos voelen. Onze kinderen zijn ook niet altijd makkelijk en hebben - net als wij - hun eigen leermomenten. En als ik heel eerlijk mag zijn? Zij zijn onze grootste spiegels. Zijn zij lastig of drammerig? Dan is de kans groot dat er bij ons ouders een aandeel in ligt. Food for thought.

Podcastpraat! Van doodnormale ouders, aan doodnormale ouders

Dat brengt me meteen bij het volgende nieuws: Bas en ik zijn onze eigen podcast begonnen. Zo spannend, zo leuk! Als doodnormale ouders, met doodnormale onderwerpen. We hebben net een aflevering opgenomen waarin we dieper duiken in het elkaar opvangen als ouders. We delen onze struggles, specifieke situaties en tips die voor ons (en hopelijk ook voor jou) werken. En ohja: we kijken ongefilterd kritisch naar ons eigen handelen - en blikken terug op dat van elkaar. Je weet wel: zo lekker ‘normaal’. We stappen af van het tropische eiland en zetten onze beide voeten op de ‘normale’ grond. Eerlijke en echte verhalen dus, waar jij als mede-ouder écht wat aan hebt. Herkenning, verbinding en natuurlijk: heel veel tips.

GevoelsRijke afsluiter: drie fantastische kinderen en heel veel (relatie)groei verder. Wat ben ik dankbaar voor de tropenjaren die we hebben doorgemaakt, hoe lastig deze soms ook waren. De zwaarste storm is gaan liggen, meer rust en ruimte is daar. Nog steeds met uitdagingen, maar wel met meer verbinding, meer zelfliefde en meer kennis. Ik voel een enorm gevoel van trots als ik zie waar we met elkaar staan. Als partners en gezin. Niemand zegt namelijk dat het makkelijk is, maar ik durf oprecht te zeggen dat ik het steeds leuker vind. Op naar nog heel veel groeimomenten - inclusief al het gestruikel dat daarbij komt kijken. Ga je met me mee?